Luisteren naar je hart of kiezen met je gevoel

“Luister naar je hart, want dat klopt altijd.” Het klinkt zo mooi op een tegeltje, maar dit advies is makkelijker gezegd is dan gedaan. Veel vrouwen, misschien jij ook, vinden het ontzettend moeilijk om naar hun hart te luisteren of te kiezen met hun gevoel. Het resultaat? Frustratie, twijfel en het gevoel dat er iets mis is met jou als het niet meteen lukt.

Geen zorgen: ik heb dit zelf ook meegemaakt en ik begrijp je frustratie. Ik spreek uit ervaring; ooit was ik volledig afgesneden van mijn gevoel (een zelfverklaard ijskonijn), maar inmiddels weten ik wel hoe je die connectie maakt.

In dit artikel deel ik mijn kennis en ervaring zodat jij leert wat “luisteren naar je hart” echt betekent en hoe je dit kunt toepassen in je leven. We beloven je inzicht in waarom dit zo belangrijk is, welke obstakels je tegenkomt (zoals pleasegedrag en schuldgevoel), en we reiken je concrete tips aan om vandaag nog te beginnen met voelen.

Kortom: lees verder als je klaar bent om eindelijk keuzes te maken die goed zijn voor jou, zonder schuld en zonder jezelf weg te cijferen.

Waarom is luisteren naar je hart zo belangrijk?

Je vraagt je misschien af waarom er zoveel nadruk wordt gelegd op luisteren naar je hart. Heel simpel: omdat het kiezen van wat goed is voor jou bepalend is voor jouw geluk en zelfverwezenlijking. Als je je hele leven keuzes maakt om anderen tevreden te houden, loop je het risico voorbij te gaan aan je eigen behoeften en dromen. Vroeg of laat raak je het contact met jezelf kwijt. Sterker nog, als je jarenlang je gevoel negeert, weet je op den duur niet eens meer wat jij echt wilt of voelt.

Altijd eerst aan anderen denken

Veel vrouwen zijn zo opgevoed dat ze eerst aan anderen denken. Ze willen een goede partner, moeder, dochter of collega zijn en cijferen zichzelf daarbij weg. Een people-pleaser zet de ander altijd op één en kiest daarmee automatisch tégen zichzelf. Misschien herken je dat: je zegt “ja” tegen de ander terwijl je eigenlijk “nee” voelt. Je wilt niemand teleurstellen of egoïstisch gevonden worden. Dit patroon kan diepgeworteld zijn, vaak afkomstig uit je jeugd. Misschien heb je (onbewust) geleerd dat jouw taak is om anderen gelukkig te maken, koste wat kost.

Maar laten we één ding heel duidelijk maken: jij bent Sinterklaas niet.

Het is niet jouw levensdoel om iedereen om je heen constant tevreden te houden. Sterker nog, dat ken je niet eens en dat hoef je ook niet te doen.

Luisteren naar je hart betekent kiezen wat goed is voor jou. Niet zweverig of egoïstisch, maar gezond en noodzakelijk. Kiezen met je gevoel is niets meer of minder dan durven doen wat voor jou klopt, ook al is dat spannend. Waarom is dat zo moeilijk? Laten we samen de belangrijkste vragen verkennen.

Wat betekent het om te kiezen met je gevoel?

Kiezen met je gevoel, hoe ziet dat eruit? Betekent het dat je al je verstand negeert en impulsief beslissingen neemt? Nee, gelukkig niet. Kiezen met je gevoel betekent dat je luistert naar wat jou echt goed doet en daarnaar handelt. Je betrekt hierbij natuurlijk ook je gezonde verstand, maar je laat je niet langer overheersen door allerlei moetens en opgelegde overtuigingen uit je omgeving. Vaak komt het neer op het verschil tussen je hoofd en je hart.

Wanneer je met je hoofd kiest, volg je vooral je gedachten, angsten en aangeleerde overtuigingen. Misschien hoor je een stemmetje dat zegt: “Dit hoort niet,” of “Je moet het zo doen, anders stel je iemand teleur.” In ons hoofd zit een heel koor aan overtuigingen die we in de loop der jaren hebben verzameld.

Die overtuigingen, bijvoorbeeld “Zoiets kun je niet maken” of “Je moet altijd aardig zijn”, komen vaak van onze opvoeding, omgeving of eerdere ervaringen. Ze kunnen nuttig zijn, maar soms zetten ze ons gevangen in wat “verstandig” of “gepast” zou zijn, zonder dat we nog voelen wat wij eigenlijk willen.

Kiezen met je gevoel: dit is het?

Kies je met je gevoel, dan durf je te kijken naar wat jij vanbinnen ervaart bij een beslissing. Het voelt misschien als een zachte stem of een subtiel duwtje in een bepaalde richting. Het is geen magische stem uit de hemel, maar meer een innerlijk weten of een opgelucht gevoel bij de gedachte aan een bepaalde keuze. Luisteren naar je hart is dus niet een mysterieus trucje: het is simpelweg eerlijk durven kijken naar wat jou gelukkig, rustig of voldoeninggevend maakt.

Een handig beeld hierbij is dat van een muntje: elke keuze heeft twee kanten. Als je voor het één kiest, kies je automatisch tegen het ander. Met je gevoel kiezen betekent dat je de kant kiest die jou oprecht goed doet, in plaats of ondanks dat het misschien niet de “verstandige” of voor anderen meest handige keuze lijkt. Waar je hoofd geneigd is lijstjes te maken van voor- en nadelen op basis van logica en angst voor wat anderen denken, kijkt je hart naar wat er diep vanbinnen voor jou klopt.

Hoe weet ik wat goed is voor mij?

Dit is de vraag die veel vrouwen bezighoudt: “Oké, leuk dat ik voor mezelf moet kiezen, maar hoe kom ik erachter wat ik eigenlijk wil? Wat ís goed voor mij?” Zeker als je lange tijd je gevoel hebt weggestopt, kan het lastig zijn dat ineens te weten. Gelukkig zijn er praktische manieren om dit uit te zoeken.

Maak je hoofd leeg op papier.

Pak pen en papier en schrijf alles op wat er door je hoofd gaat over de keuze waar je voor staat. Schrijf zonder filter alle gedachten, bezwaren en zorgen op. Bijvoorbeeld: “Ik kan dit niet maken, want X rekent op mij.” Of: “Het is onethisch als ik voor mezelf kies in deze situatie.” Niets is te gek, als het in je hoofd zit, gaat het op papier. Dit helpt om de wirwar in je hoofd zichtbaar te maken.

Markeer wat over jou gaat.

Kijk vervolgens naar wat je hebt opgeschreven. Noteer bij elke gedachte of die over jou gaat of over iemand anders. Je zult merken dat veel van je bezwaren gaan over de gevoelens of reacties van anderen. Misschien heb je zinnetjes opgeschreven als hij heeft het al zo zwaar of zij kan niet zonder mij. Dat zijn signalen dat je voornamelijk bezig bent met de belangen van anderen. Maar: waar sta jij in dit verhaal? Zijn er ook punten die gaan over jouw behoefte, jouw geluk, jouw gezondheid?

Stel jezelf de wensvraag.

Dit is een gouden tip die ik iedereen geef. De wensvraag luidt als volgt:

Stel dat jij met jouw keuze niemand zou kwetsen. Iedereen is blij met wat je beslist. Je maakt niemands leven kapot met jouw keuze. Wat zou je dan het liefste willen?. Anders gezegd: als echt niemand last zou hebben van jóuw keuze, welke keuze voelt dan voor jou als gewenst?

Schrijf het antwoord op dat onmiddellijk in je opkomt. Denk er niet te lang over na, het eerste antwoord, dat kleine vlammetje van binnen, dat is wat jouw hart je ingeeft. Doe alle “ja, maars” even de deur uit. Visualiseer desnoods dat iedereen je keuze toejuicht. Wat blijft er over aan wens van jouw kant?

Deze vraag is zo krachtig omdat hij het schuldgevoel en de angst voor afwijzing tijdelijk uitschakelt. Even bestaat er geen scenario waarin iemand teleurgesteld is of boos op je wordt. Wat overblijft, is jouw zuivere wens. Dat is het antwoord van je gevoel.

Vertrouw op dat antwoord.

Misschien schrik je van wat er op papier staat, omdat het haaks kan staan op wat je “hoort” te doen. Het kan bijvoorbeeld betekenen dat je een bepaalde taak weigert, tijd voor jezelf opeist, of zelfs een ingrijpende beslissing neemt die een ander niet leuk vindt.

Maar onthoud: het feit dat dit als wens bovenkomt, betekent dat je hart iets belangrijks aan je duidelijk maakt. Dit is iets wat je nodig hebt voor jouw welzijn.Door deze stappen te volgen, krijg je steeds beter zicht op wat goed is voor jou.

Waarom voelt kiezen voor mezelf zo egoïstisch?

Heb je weleens gedacht: “Als ik nu voor mezelf kies, ben ik zó egoïstisch bezig”? Je bent niet de enige. Veel vrouwen voelen zich direct schuldig als ze hun eigen belang ook maar een beetje vooropstellen. Waar komt dat vandaan?

Dat schuldgevoel heeft vaak diepe wortels. Zoals we al bespraken, leren veel meisjes van jongs af aan om lief, behulpzaam en bescheiden te zijn. Misschien kreeg jij waardering als je de ander blij maakte en kritiek zodra je iets “voor jezelf” deed. Zo leer je onbewust dat je waarde afhangt van wat je voor anderen betekent, niet van wie je bent. Jaren later, in volwassen relaties of op het werk, voelt het daarom verkeerd om “nee” te zeggen of je eigen plan te trekken. Je innerlijke criticus schreeuwt dat je zelfzuchtig bent, ook al gaat het om gezonde zelfzorg.

Laten we hier één misverstand uit de weg ruimen: voor jezelf kiezen is níet hetzelfde als een egoïst zijn. Een egoïst trekt zich niets aan van anderen en denkt alleen maar aan eigen gewin. Dat is iets heel anders dan gezond egoïsme, oftewel zelfliefde en eigenwaarde. Jij mag jouw behoeften net zo belangrijk vinden als die van een ander. Sterker nog, dat hoort zo.

Waarom voelt het dan zo rot?

Omdat je bang bent dat jouw keuze een ander pijn doet of teleurstelt – en dat wil je koste wat kost vermijden. Je wilt de ander niet benadelen, dus benadeel je liever jezelf. Maar bedenk eens hoe vreemd die logica eigenlijk is. Als jij steeds jezelf tekortdoet, wie help je daar dan echt mee? Op de lange termijn heeft niemand er baat bij als jij ongelukkig, opgebrand of verbitterd raakt doordat je altijd anderen boven jezelf stelt.

Bovendien is het onvermijdelijk dat we elkaar af en toe teleurstellen. Elke keuze die je maakt, kan gevolgen hebben voor iemand anders, dat is nu eenmaal hoe het leven werkt. Zodra je volwassen bent, kun je niet iedereen tevreden houden. Wat je ook kiest, er is bijna altijd wel iemand voor wie het nadeel oplevert.

Realiseer je dat je niet op aarde bent om anderen continu gelukkig te maken ten koste van jezelf. Zodra je merkt dat dat schuldgevoel de kop opsteekt, mag je tegen jezelf zeggen: Ik mag ook gelukkig zijn. Mijn gevoelens en wensen doen ertoe. Het kan helpen om het om te draaien: als ik niet voor mezelf mag kiezen, zeg ik eigenlijk dat ik minder belangrijk ben dan een ander. Is dat eerlijk? Nee. Jij hebt evenveel waarde.

Wat als ik echt niet weet wat ik voel?

Sommige vrouwen zeggen: “Ik wíl best naar mijn gevoel luisteren, maar eerlijk? Ik voel gewoon niks. Ik weet niet wat mijn hart zegt.” Dit kan gebeuren, vooral als je jarenlang je emoties hebt weggestopt of genegeerd. Misschien heb je zo lang in je hoofd geleefd, denkend, analyserend, piekerend dat het contact met je lijf en gevoel bijna helemaal is vervaagd. Dat voelt angstig, maar weet dat je niet de enige bent en dat hier redenen voor zijn. Het betekent níet dat je “kapot” bent of nooit zult leren voelen.

Allereerst, begrijp dat je het vermogen om te voelen niet kwijt bent, het is alleen ondergesneeuwd. Zelfs als je een liefdevolle jeugd had, kon de boodschap zijn dat emoties “lastig” waren, en leerde je jezelf aan om vooral rationeel en flink te zijn. Die redenen zijn geen oordeel over jou; ze verklaren slechts waarom je nu vooral in je hoofd zit.

De weg terug naar voelen gaat stap voor stap. Je hebt in dit blog al een paar tools gekregen: schrijven, onderscheid maken tussen hoofd en hart, de wensvraag stellen.

Dat zijn geweldige eerste stappen omdat ze een brug slaan tussen je verstand en je gevoel. Gun jezelf de tijd om hiermee te oefenen. In het begin voelt het misschien onwennig of zelfs frustrerend (“Voel ik al wat? Hoe weet ik of het mijn gevoel is of toch mijn gedachten?”). Maar hoe meer je oefent, hoe beter je de signalen van je gevoel leert herkennen.

Conclusie

Wat betekent luisteren naar je hart echt? Het betekent durven kiezen voor wat goed is voor jou, zonder je voortdurend te laten leiden door wat anderen denken of verwachten. Het is trouw zijn aan jezelf: je gevoel serieus nemen als leidraad bij belangrijke keuzes.

Door naar je hart te luisteren, bouw je aan een leven waar jij achter staat; zodat je later, op je 85e, vol trots kunt zeggen dat je de keuzes in je leven hebt gemaakt die volledig bij je pasten. Het doet ertoe voor jouw geluk nu én in de toekomst, en ook voor de mensen om je heen die je liever zien als een gelukkig mens dan als een uitgebluste pleaser.

Wat kun je nu doen?

Begin vandaag nog met een kleine stap. Probeer de wensvraag bij een beslissing die nu speelt in je leven: schrijf op wat er in je hoofd rondgaat en stel jezelf de vraag wat je zou willen als niemand gekwetst raakt door jouw keuze. Luister naar het antwoord dat uit je binnenste komt.

Daarnaast kun je oefenen met één keer “nee” zeggen of een keuze te maken die spannend voelt maar stiekem oplucht. Elke keer dat jij voor jezelf kiest, wordt het makkelijker. En vier ook die momenten! Merk op hoe het voelt als je trouw bent aan jezelf – vaak geeft dat een gevoel van kracht en vrijheid, hoe klein de stap ook was.