Moeite met jezelf motiveren: Zo verander je dit!

Herken je dit? Je weet dat er dingen zijn die je wilt of moet doen, gezonder eten, die cursus afmaken, grenzen stellen, maar toch kun je jezelf er niet toe zetten. Elke ochtend neem je je voor om vandaag echt aan de slag te gaan, en elke avond baal je dat het weer niet is gelukt. Je bent niet lui of ongemotiveerd van nature.

Veel vrouwen worstelen hier mee, vaak in stilte. Je bent dus niet alleen, en er is niets “mis” met jou. Er speelt iets op de achtergrond dat het lastig maakt om in actie te komen. In dit artikel ontdek je waarom je moeite hebt met jezelf motiveren en hoe je dat patroon kunt doorbreken. We gaan samen kijken naar de dieperliggende oorzaken en concrete oplossingen, zodat jij weer met frisse moed aan de slag kunt met jouw doelen.

Waarom motivatie vaak uitblijft

Je wilt wel veranderen of iets bereiken, maar toch gebeurt er niets. Hoe kan dat? In de context van persoonlijke groei zie ik dat zelfmotivatie meer is dan een kwestie van wilskracht. Vaak lijkt het alsof je gewoon geen zin hebt of “te weinig discipline”, maar de werkelijkheid is dat er vaak andere factoren onder de oppervlakte spelen. Het kan bijvoorbeeld dat je zonder duidelijke reden telkens uitstelt, of dat je enthousiasme wegebt zodra je wilt beginnen. Die situaties komen niet uit de lucht vallen: er zit bijna altijd een reden of patroon achter je gebrek aan motivatie.

Begrijpen welke dat zijn, is de eerste stap. Want zodra je beseft waarom je vastloopt, kun je gerichte stappen nemen om weer vooruit te komen.

Bij veel vrouwen vinden deze patronen hun oorsprong in hun achtergrond of opvoeding. Het kan te maken hebben met dingen die je hebt geleerd (of juist niet geleerd) over jezelf, of met verwachtingen en rollen die je van jongs af aan gewend bent.

Waarom heb je moeite met jezelf motiveren?

Omdat er vaak iets onder de oppervlakte jou tegenhoudt. Het is zelden pure luiheid. Je hebt het moeilijk met zelfmotivatie als jouw doel niet echt van jou is, of als je een diepere emotionele rem ervaart (zoals angst of oude overtuigingen). Ook een gebrek aan een heldere why ondermijnt je drive.

Ons brein heeft een reden nodig om moeite te doen; zonder duidelijk voordeel of met veel emotioneel risico zegt een stemmetje binnenin al snel: “Laat maar zitten.” Zodra je begrijpt welke onzichtbare rem op jou staat, kun je daar iets aan gaan doen.

Wat zijn de diepere oorzaken hiervan?

De diepere oorzaken liggen vaak in je verleden en je psyche. Oude kindpatronen kunnen een rol spelen: gedrag dat je als kind hebt aangeleerd om te overleven of liefde te krijgen, kan je nu onbewust tegenwerken. Denk aan altijd willen pleasen, geen nee durven zeggen, of geloven dat je toch zult falen.

Daarnaast kan je familiesysteem invloed uitoefenen; uit loyaliteit blijf je in je comfortzone zodat je niemand teleurstelt.

Angst is ook een grote onderliggende factor: angst om niet goed genoeg te zijn, angst om alleen te komen staan, of angst voor verandering. En natuurlijk het punt van een onduidelijke ‘waarom’: als je hart er niet in zit, voelt elke stap als een opgave.

Vaak is het een mix van deze factoren die elkaar versterken. Zo kan een oud patroon (bijv. jezelf wegcijferen) samengaan met angst (“als ik voor mezelf kies, vinden ze me egoïstisch”) en een onduidelijke eigen wens (je weet niet meer wat jij nou echt wilt). Het is dus de kunst om jouw specifieke combinatie van oorzaken te ontrafelen.

We gaan de diepte in

Je vraagt je af: “Waarom heb ik zoveel moeite om mezelf te motiveren?” Dat is de hoofdvraag die we hier uitpluizen. De oorzaken liggen dieper dan “geen zin hebben”. Laten we de belangrijkste achtergronden verkennen:

Je why is niet helder?

Je ‘why’ is niet helder. Als je niet duidelijk voor ogen hebt waarom je iets wilt, zal je motivatie wankel zijn. Een vaag doel als “ik wil fitter zijn” mist emotie en persoonlijk belang. Zonder een concreet, persoonlijk antwoord op de vraag “Wat levert dit mij op?” blijft je doel een lege huls. Misschien heb je het doel gesteld omdat het “zo hoort” of omdat iemand anders het wil. In zo’n geval voelt het niet als jouw doel en ontbreekt de innerlijke drive.

Je doel is stiekem niet van jou.

Soms streven we doelen na die eigenlijk niet echt uit ons hart komen. Misschien volg je een studie omdat je ouders dat verwachten, of probeer je af te vallen omdat je denkt dat de samenleving dat van je vraagt. Die externe motivatie (“ik doe dit omdat mijn partner/baas het wil”) is niet duurzaam. Diep vanbinnen wil je dan niet echt, en dat voel je. Geen wonder dat je jezelf niet vooruit krijgt, je bent immers niet op pad voor jezelf.

Je doel is te groot of overweldigend.

Een andere reden kan zijn dat je doel oprecht van jou is, maar dat het zo immens lijkt dat je verlamd raakt. Stel, je neemt je voor om een marathon te lopen terwijl je nu buiten adem raakt bij 1 kilometer. Dat grote gat kan demotiverend werken. Je brein denkt onbewust: “Begin er maar niet aan, het is toch onhaalbaar.” In plaats van jezelf dan stap voor stap op weg te helpen, stel je uit of haak je af. Het ontbreken van tussentijdse, haalbare subdoelen ondermijnt je motivatie.

Oude hoop en kindpatronen.

Dit is een diepere laag: patronen uit je jeugd kunnen je in de greep houden zonder dat je het beseft. Veel gedrag dat ons nu belemmert, komt voort uit onvervulde behoeften of wonden van toen. Misschien heb je (onbewust) een oude hoop dat iemand anders je gaat redden of bevestigen, net zoals je als kind hoopte op goedkeuring of liefde. V

ooral in relaties zie ik dit vaak: je blijft hopen dat de ander verandert of jou eindelijk geeft wat je nodig hebt, waardoor je je eigen doelen opzij zet. Die hoop houdt je gevangen in passiviteit. Bovendien herhalen we als volwassene vaak wat we als kind niet konden afronden. Als jij bijvoorbeeld hebt geleerd jezelf weg te cijferen om geliefd te worden, dan kan dat patroon nu maken dat je niet voor je eigen doelen durft te gaan. Je innerlijke kind zoekt nog steeds naar veiligheid of erkenning van buiten, in plaats van dat jij jezelf toestemming geeft om te groeien.

Loyaliteit aan je familiesysteem.

Een bijzonder fenomeen is dat van familieloyaliteit. We maken allemaal deel uit van een familiesysteem met zijn eigen ongeschreven regels en gewoontes. Als jij iets wilt doen dat afwijkt van “hoe wij het altijd doen” in je familie, kan het voelen alsof je je familie verraadt. Onbewust trekt de loyaliteit aan het systeem aan je en saboteert je vooruitgang.

Bijvoorbeeld, de rest van je gezin is misschien altijd bescheiden gebleven, en jij wilt ineens groots dromen of een ander carrièrepad inslaan. Dan kun je innerlijke weerstand voelen: “Straks hoor ik er niet meer bij.” Uit angst om buitengesloten te worden, rem je jezelf af. Dit verklaart waarom je soms ondanks al je goede bedoelingen tóch niet doorzet: de drang om bij de groep (familie) te blijven wint het dan van je persoonlijke ambitie.

Angst voor wat het je kost.

Verandering heeft een prijs. Een veelvoorkomende reden dat motivatie stokt, is angst voor verlies. We willen wel het nieuwe, maar niet als het ten koste gaat van iets dierbaars. Denk aan het voorbeeld uit de praktijk: je wilt leren grenzen stellen, maar je bent bang dat je dan een goede vriendin kwijt raakt of dat je partner het niet pikt. Die angst kan zo zwaar wegen dat je jezelf gaat saboteren.

Je doet dan onbewust niet wat nodig is, omdat het voor je gevoel meer kost dan het oplevert. Je rationele brein weet misschien best dat gezonde grenzen juist betere relaties opleveren, maar emotioneel voelt het eng. Angst, of het nu angst voor falen is, voor succes, of voor het onbekende, is een grote motivatiekiller.

“Ik weet niet hoe.”

Tot slot kan gebrek aan kennis of vaardigheden je lamleggen. Je wilt wel veranderen, maar hoe dan? Als je geen idee hebt wat je concreet moet doen om je doel te bereiken, blijft het bij dromen. Dit kan samenhangen met perfectionisme (bang om fouten te maken) of simpelweg nooit geleerd hebben hoe je zoiets aanpakt. Het goede nieuws: hoe kun je leren. Soms is dit zelfs relatief eenvoudig op te lossen met de juiste hulp of informatie. Maar als je hier niets aan doet, kan het als excuus dienen om maar niet te beginnen.

Nu we de oorzaken helder hebben, kun je wellicht al bij jezelf één of twee punten aanwijzen die voor jou gelden. Misschien denk je: Ja, dat herken ik! en dat is winst, want bewustwording is de eerste stap uit het patroon.

Hoe ontdek je jouw echte motivatie (jouw WHY)?

Jouw echte motivatie ontdekken begint met zelfonderzoek. Een praktische oefening: visualiseer dat je jouw doel al bereikt of nieuwe gewoonte volgehouden hebt. Stel jezelf de vraag: “Wat is er anders in mijn leven als ik dit daadwerkelijk doe en volhoud?” Schrijf het eens op. Wees zo concreet mogelijk: hoe zie je eruit, hoe voel je je, wat is er verbeterd? Deze vragen stelde ik ook aan een klant die moeite had om dagelijks te gaan wandelen. Deze klant besefte: als ik volhoud, krijg ik een rustiger en helderder hoofd, dat was de kernreden waarom ze wilde wandelen. Dat inzicht gaf haar een motivatieboost, omdat het niet meer ging om het wandelen zelf, maar om wat het haar opleverde (mentale rust).

Blijf doorvragen

Doe dit ook voor jezelf. Blijf doorvragen tot je bij een kern uitkomt die iets bij je losmaakt. Je weet dat je je why te pakken hebt als je het voelt kriebelen of ontroeren. Misschien krijg je zelfs tranen in je ogen of een “Yes, dit is het!”-gevoel wanneer je het opschrijft. Dat is een teken dat je iets hebt geraakt dat echt belangrijk voor je is. Formuleer jouw waarom in jouw eigen woorden. Bijvoorbeeld niet “ik wil een betere baan”, maar “ik wil elke ochtend met plezier uit bed komen en mijn talenten gebruiken op werk, zodat ik me vrij en zelfverzekerd voel”. Hoe persoonlijker en levendiger, hoe beter.

Een tip: gebruik pen en papier of een notitie-app om je gedachten te ordenen. Soms helpt het om reflectieve vragen te beantwoorden, zoals: “Waarom is dit doel zo belangrijk voor mij?”, “Welk verlangen of behoefte van mij ligt hieronder?”, “Hoe voel ik me als dit gelukt is?”. Wees eerlijk: dit is alleen voor jou. Als er redenen opkomen als “omdat het hoort” of “omdat zij dat willen”, merk dat dan op. Dat zijn externe motivaties en die kun je laten gaan. Richt je op wat jij echt wilt en waarom.

Hoofdvraag 5: Welke praktische stappen kun je nu zetten?

We hebben er hierboven al een aantal genoemd in de vorm van stappen. Hier zetten we de praktische tips nog eens duidelijk op een rij, zodat je vandaag nog kunt beginnen:

• Reflecteer op jouw waarom: Neem pen en papier en schrijf op waarom je jouw doel echt wilt bereiken. Vraag jezelf meerdere keren “waarom is dit belangrijk?” tot je bij een antwoord komt dat je echt voelt. Dit wordt jouw kompas.
• Herken je blokkades: Bedenk welke van de genoemde oorzaken bij jou spelen. Is het angst? Onzekerheid over hoe te beginnen? Een doel dat eigenlijk niet bij je past? Of een loyaliteitsgevoel dat trekt? Schrijf ze op. Bewustwording is stap één.
• Daag negatieve gedachten uit: Merk je een gedachte als “ik kan het toch niet” of “wat zullen ze wel niet denken”? Daag deze uit. Vervang ze door een helpende gedachte, zoals: “Iedereen begint ergens; ik mag leren” of “Mijn leven is van mij, ik hoef niet aan ieders verwachting te voldoen”. Zet desnoods affirmaties in je telefoon zoals eerder genoemd.
• Begin klein en concreet: Formuleer een mini-stap die je vandaag of uiterlijk morgen kunt zetten richting je doel. Klein betekent: het kost hooguit 5-10 minuten of is eenvoudig te doen. Iets wat je niet uitstelt. Dit kan van alles zijn, als het maar in lijn is met je grotere doel. Doe het, en ervaar het goede gevoel erna.
• Maak het leuk en belonend: Zelfmotivatie groeit als iets ook een beetje leuk mag zijn. Kan je jouw doel koppelen aan iets positiefs? Bijvoorbeeld een fijne playlist tijdens het opruimen, of jezelf trakteren op een lekker kopje thee na je ochtendwandeling. Het brein houdt van beloning, dus gebruik dat slim.
• Leer van een ander of zoek steun: Als “niet weten hoe” jou tegenhield, ga dan kennis opdoen. Lees een artikel, volg een (gratis) webinar of vraag iemand met ervaring om tips. Je hoeft niet in het duister te tasten. En deel je plan met iemand die je vertrouwt, zodat je je gesteund voelt.
• Heb geduld en vier successen: Patronen doorbreken kost tijd. Verwacht niet dat je van de ene op de andere dag 100% gemotiveerd bent. Wees geduldig met jezelf. Elke keer dat je toch in actie komt (hoe klein ook) is een overwinning. Vier die bewust, je mag trots zijn! Na verloop van tijd zul je merken dat het steeds makkelijker gaat en dat je zelfs zin krijgt in dingen die je eerder uitstelde.

Conclusie: van inzicht naar actie – jij kunt dit!

Motivatieproblemen hebben we allemaal wel eens, maar nu heb je gezien dat er vaak meer achter zit dan simpelweg geen zin. Het goede nieuws is dat je hier iets aan kunt doen. Door te graven naar je echte why, bewust te worden van je patronen en stap voor stap nieuwe gewoontes te kweken, kun je het patroon doorbreken. Je hoeft niet te wachten op het perfecte moment of een magische dosis discipline. Alle motivatie die je nodig hebt, zit al in je, het vraagt alleen om de juiste sleutel om die schatkist te openen.

Blijf geduldig en wees vriendelijk voor jezelf tijdens dit proces. Terugval is normaal, maar elke keer dat jij weer opstaat en je herinnert waarom je dit doet, groei je in kracht. Voor je het weet, ben jij degene die ’s ochtends met zin uit bed stapt omdat je leven steeds meer klopt bij wie je echt bent.